Reakiro
Reakiro betekent herstel in het Esperanto.
De naam en het logo werden aangereikt door Ann Callebert.
Ann nam als psychologe en ervaringsdeskundige vrijwillig het initiatief om een herstelwerkgroep op te richten voor mensen die psychisch lijden ten gevolge van een psychiatrische problematiek en worstelen met vragen rond het levenseinde. In maart 2020 werd deze herstelwerkgroep geïntegreerd in de werking van Reakiro. De herstelpijler kreeg van bij de start een centrale plaats binnen onze organisatie. De stem en inbreng van Ann waren bepalend in de uitbouw van deze pijler.
Ontstaan
Reakiro ontstond vanuit een maatschappelijke nood aan zorg die werd aangevoeld door een aantal psychiaters verbonden aan Broeders van Liefde België en het UPC KU Leuven.
In 2018 gingen Stephan Claes, Dirk De Wachter, Marc Eneman, An Haekens en Joris Vandenberghe in overleg over een mogelijk initiatief voor mensen die psychisch lijden door een psychiatrische aandoening en geconfronteerd worden met existentiële en levenseindevragen.
Ann Callebert werd uitgenodigd om aan te sluiten omwille van haar expertise in ervaringsdeskundigheid en herstel. In 2019 vervoegden ook Axel Liégeois (ethiek in de zorg) en Luc Bemelmans het overleg.
Na een jaar van gezamenlijk denken, schrijven, herwerken en het uitklaren van visie, locatie en praktische organisatie, kon gestart worden met de samenstelling van een interdisciplinair team.
Start – 20 maart 2020
Het Reakiroteam startte op 20 maart 2020 op initiatief van Evara België, UPC KU Leuven, vzw Walden en vzw De Hulster.
Van bij de start werd wetenschappelijk onderzoek mogelijk gemaakt dankzij de Stichting Amici Almae Matris. Het project werd ontwikkeld binnen het netwerk Diletti in de regio Diest–Aarschot, Leuven, Tervuren en Tienen–Landen.
Nog in 2020 werd duidelijk dat de hoge aanmeldingsdruk een uitbreiding van het team noodzakelijk maakte. De partners versterkten hun engagement en maakten verdere groei mogelijk.
Regionale verbreding – 1 mei 2022
Op 1 mei 2022 startte Joost Vanhaecke een tweede antennepunt in Brugge, voor mensen woonachtig in de provincie West-Vlaanderen of in zorg bij één van de zeven psychiatrische centra in de regio.
De uitbouw van deze tweede vestiging werd mogelijk gemaakt dankzij de financiële inbreng van:
- PC Menen
- PPC Pittem
- Psychiatrisch Ziekenhuis Heilig Hart Ieper
- Psychiatrisch Centrum Sint-Amandus Beernem (Evara)
- Psychiatrisch Ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw Brugge
- Psychiatrisch Ziekenhuis Heilige Familie Kortrijk
- PTC Rustenburg Brugge
- De congregatie Zusters van de Bermhertigheid Jesu
Onze visie en maatschappelijke opdracht
Gaandeweg werd voor ons steeds duidelijker hoe centraal ambivalentie staat in wat we doen. Veel van onze gasten bewegen tussen hoop en wanhoop, tussen blijven en niet meer kunnen. Dat vraagt geen snelle antwoorden, maar ruimte. Even belangrijk is het erkennen van onmacht — bij onze gasten, hun naasten, collega’s in andere GGZ-teams én bij onszelf. Ook dat mag er zijn.
Vanuit die dagelijkse praktijk blijven we aandacht vragen voor enkele zaken die we telkens opnieuw tegenkomen:
- De nood aan toegankelijke, laagdrempelige en zorg op maat binnen de geestelijke gezondheidszorg. Nog te veel mensen vinden geen aansluiting bij het bestaande aanbod of haken onderweg af.
- De nood aan verdere uitbouw van gespecialiseerde, diagnose-overstijgende zorg voor mensen met een aanhoudende doodswens ten gevolge van psychisch lijden.
- De grote complexiteit van een doodswens en een euthanasieaanvraag bij deze doelgroep — vragen die zelden eenduidig zijn en een zorgvuldige, multidisciplinaire benadering vragen.
Binnen dit landschap willen we vooral verbindend werken. Wanneer dat wenselijk en mogelijk is, sluiten we graag aan bij bestaand zorgoverleg, omdat we geloven in samen kijken, samen denken en samen dragen. We organiseren dat overleg niet zelf, maar nemen er actief aan deel waar dat helpend kan zijn.
Daarnaast ondersteunen we teams die geconfronteerd worden met existentiële vragen en aangeven nood te hebben aan bijkomende expertise. Op termijn hopen we dat deze deskundigheid niet uitzonderlijk blijft, maar breder verankerd raakt binnen de reguliere GGZ.
Voor ons gaan zorg en onderzoek hand in hand. Wat we in de praktijk leren, willen we systematisch onderzoeken — zowel kwalitatief als kwantitatief — zodat we kunnen blijven bijsturen, verdiepen en onderbouwen wat werkt.
Met dat onderzoek willen we ook bijdragen aan een genuanceerd maatschappelijk en politiek gesprek over de zorg voor mensen met een aanhoudende doodswens en/of een euthanasievraag owv ernstig psychisch lijden: een gesprek dat ruimte laat voor complexiteit en menselijke kwetsbaarheid.
Wat bieden wij aan?
- Zorgmodel
Vanuit een open en zorgzame basishouding zijn wij aanwezig op een non-directieve manier, met respect voor:
- de inherente waardigheid van elke mens
- autonomie in verbondenheid
- vrijheid binnen relationele context
De ruimte die ontstaat door openheid voor de mogelijkheid van euthanasie wordt zorgvuldig geëxploreerd — zowel vanuit het perspectief van het willen sterven als vanuit het perspectief van het leven.
Naast de exploratie van een doodswens is er steeds een actieve gerichtheid op herstel en levensmogelijkheden.
Omdat een euthanasievraag ook een grote impact heeft op naasten, verkennen we — mits toestemming van de gast — ook de verbindingen met betrokken naasten.